अपूर्णांक आणि मूलभूत क्रिया
अंतिम जंबो टेस्ट क्र. 04,
नवोदय गणित
Fraction - Navodaya math jumbo Test 04
नवोदय गणित चाचणी : अपूर्णांक आणि मूलभूत क्रिया
50 प्रश्न | 100 गुण | स्तर: मध्यम व कठीण (सविस्तर स्पष्टीकरणासह)
परीक्षेचे नियम:
- एकूण प्रश्न: 50 | एकूण गुण: 100 (प्रत्येक योग्य उत्तरास 2 गुण)
- प्रत्येक प्रश्नासाठी 90 सेकंद वेळ दिला जाईल.
- चाचणी पूर्ण झाल्यावर सर्व 50 प्रश्नांची अचूक उत्तरे व स्पष्टीकरण दिसेल.
प्रश्न: 1/50
⏱ वेळ: 90 सेकंद
प्रश्न लोड होत आहे...
अभिनंदन, !
0 / 100
बेरीज करा: 5/13 + 7/13 + 3/13 = ?
15/39
15/13 (किंवा 1 2/13)
12/13
1 3/13
समान छेद 13 असल्याने अंशांची बेरीज: (5 + 7 + 3) / 13 = 15/13 = 1 पूर्णांक 2/13.
वजाबाकी करा: 17/19 - 9/19 = ?
8/19
8/0
26/19
9/19
छेद समान (19) असल्यास अंशांची वजाबाकी: (17 - 9) / 19 = 8/19.
पूर्णांकयुक्त अपूर्णांकांची बेरीज करा: 2 3/7 + 3 2/7 = ?
5 5/14
5 5/7
6 5/7
5 6/7
पूर्णांकांची बेरीज: 2 + 3 = 5. अपूर्णांकांची बेरीज: 3/7 + 2/7 = 5/7. एकूण = 5 5/7.
पूर्णांकयुक्त अपूर्णांकांची वजाबाकी करा: 7 5/8 - 4 2/8 = ?
3 3/8
3 7/8
11 3/8
3 3/16
पूर्णांकांची वजाबाकी: 7 - 4 = 3. अपूर्णांकांची वजाबाकी: 5/8 - 2/8 = 3/8. उत्तर = 3 3/8.
गुणाकार करा: 3/8 × 4/9 = ?
1/6
12/72
7/17
1/3
(3 × 4) / (8 × 9) = 12/72. अंशाला व छेदाला 12 ने भागल्यास संक्षिप्त रूप = 1/6.
सरल रूप द्या: (11/15 + 7/15) - 8/15 = ?
2/3
10/45
18/15
1/3
(11 + 7 - 8) / 15 = 10/15. 5 ने संक्षिप्त रूप दिल्यास = 2/3.
4/9 मध्ये किती मिळवल्यास बेरीज 13/9 येईल?
1
9/18
17/9
5/9
ती संख्या = 13/9 - 4/9 = 9/9 = 1.
गुणाकार करा: 2 1/4 × 8 = ?
16
18
16 1/4
20
2 1/4 = 9/4. आता 9/4 × 8 = 9 × 2 = 18.
एका दोरीचा 3/10 भाग कापला गेला, तर दोरीचा किती भाग शिल्लक राहिला?
7/10
3/10
13/10
1/10
संपूर्ण दोरी = 1 = 10/10. शिल्लक भाग = 10/10 - 3/10 = 7/10.
5/12 या अपूर्णांकास त्याच्या गुणाकार व्यस्ताने (Reciprocal) गुणल्यास उत्तर काय येते?
0
1
25/144
12/5
कोणत्याही शून्येतर अपूर्णांकाला त्याच्या गुणाकार व्यस्ताने गुणल्यास गुणाकार नेहमी 1 येतो: 5/12 × 12/5 = 1.
बेरीज करा: 1 4/9 + 2 7/9 = ?
3 11/9
4 2/9
3 2/9
4 11/18
1 + 2 = 3 आणि 4/9 + 7/9 = 11/9 = 1 2/9. एकूण = 3 + 1 2/9 = 4 2/9.
गुणाकार करा: 5/11 × 5/11 = ?
10/11
25/11
25/121
10/22
अंशांचा गुणाकार / छेदांचा गुणाकार = (5 × 5) / (11 × 11) = 25/121.
1 मधून 7/15 वजा केल्यास काय उरेल?
8/15
7/15
22/15
8/1
1 = 15/15. वजाबाकी = 15/15 - 7/15 = 8/15.
एका संख्येचा 3/5 भाग 27 आहे, तर ती संख्या कोणती?
45
35
55
40
ती संख्या = 27 × 5/3 = 9 × 5 = 45.
3/14 + 5/14 + 6/14 = किती?
14/42
1
0
14/28
(3 + 5 + 6) / 14 = 14/14 = 1.
गुणाकार करा: 7/12 × 36 = ?
21
24
28
18
7/12 × 36 = 7 × 3 = 21.
5 2/9 मधून 3 5/9 वजा केल्यास उत्तर काय येईल?
2 3/9
1 2/3
2 2/3
1 7/9
5 2/9 = 47/9 आणि 3 5/9 = 32/9. वजाबाकी = 47/9 - 32/9 = 15/9 = 5/3 = 1 2/3.
एका चौरसाची बाजू 3 1/2 cm आहे, तर त्या चौरसाची परिमिती किती असेल?
12 cm
14 cm
12 1/4 cm
7 cm
परिमिती = 4 × बाजू = 4 × 3 1/2 = 4 × 7/2 = 2 × 7 = 14 cm.
19/20 मधून कोणता अपूर्णांक वजा केल्यास 11/20 मिळेल?
2/5
8/40
30/20
3/5
19/20 - 11/20 = 8/20. 4 ने भाग दिल्यास संक्षिप्त रूप = 2/5.
गुणाकार करा: 4/7 × 4/7 × 0 = ?
16/49
0
8/7
1
कोणत्याही अपूर्णांकाला 0 ने गुणल्यास गुणाकार नेहमी 0 येतो.
एका केकचा 2/9 भाग सुमितने खाल्ला आणि 4/9 भाग अमितने खाल्ला, तर दोघांनी मिळून केकचा किती भाग खाल्ला?
2/3
6/18
1/3
8/9
एकूण खाल्लेला भाग = 2/9 + 4/9 = 6/9. 3 ने संक्षिप्त रूप दिल्यास = 2/3.
2 3/5 चा अंशाधिक अपूर्णांक (Improper Fraction) कोणता?
11/5
13/5
10/5
15/5
2 3/5 = (2 × 5 + 3) / 5 = 13/5.
गुणाकार करा: 1 2/3 × 1 4/5 = ?
3
2 8/15
4
2
1 2/3 = 5/3 आणि 1 4/5 = 9/5. गुणाकार = 5/3 × 9/5 = 9/3 = 3.
6/17 + 8/17 + 5/17 - 2/17 = किती?
1
17/34
21/17
15/17
(6 + 8 + 5 - 2) / 17 = 17/17 = 1.
₹120 चा 3/4 भाग म्हणजे किती रुपये?
₹80
₹90
₹100
₹60
120 × 3/4 = 30 × 3 = ₹90.
पदावली सोडवा: 4 3/8 + 2 7/8 - 3 5/8 = ?
3 5/8
4 5/8
3 3/8
2 5/8
पूर्णांक: 4 + 2 - 3 = 3. अपूर्णांक: (3 + 7 - 5) / 8 = 5/8. एकूण उत्तर = 3 5/8.
एका पाण्याच्या टाकीचा 4/11 भाग भरलेला आहे. जर टाकी पूर्ण भरण्यासाठी अजून 35 लिटर पाणी लागत असेल, तर त्या टाकीची एकूण क्षमता किती?
44 लिटर
55 लिटर
66 लिटर
77 लिटर
रिकामा भाग = 1 - 4/11 = 7/11. 7/11 भाग = 35 लिटर -> 1 भाग = 35 × 11/7 = 5 × 11 = 55 लिटर.
गुणाकार करा: (1 - 1/2) × (1 - 1/3) × (1 - 1/4) × (1 - 1/5) = ?
1/5
4/5
1/20
1/120
1/2 × 2/3 × 3/4 × 4/5. तिरकस भाग दिल्यास फक्त पहिला अंश 1 व शेवटचा छेद 5 उरतो = 1/5.
एका बागेतील एकूण झाडांपैकी 3/10 झाडे आंब्याची, 4/10 झाडे चिकूची आणि उरलेली 27 झाडे पेरूची आहेत, तर बागेत एकूण किती झाडे आहेत?
80
90
100
120
आंबा + चिकू = 3/10 + 4/10 = 7/10. पेरूची झाडे = 1 - 7/10 = 3/10 भाग. 3/10 भाग = 27 -> एकूण = 27 × 10/3 = 90.
एका आयताची लांबी 4 2/3 m आणि रुंदी 2 1/7 m आहे, तर त्या आयताचे क्षेत्रफळ किती चौ.मी. असेल?
10 चौ.मी.
8 चौ.मी.
12 चौ.मी.
9 चौ.मी.
क्षेत्रफळ = लांबी × रुंदी = 14/3 × 15/7 = (14÷7) × (15÷3) = 2 × 5 = 10 चौ.मी.
राजूने एका पुस्तकाचा पहिल्या दिवशी 2/9 भाग आणि दुसऱ्या दिवशी 4/9 भाग वाचला. जर अजून 36 पाने वाचायची शिल्लक असतील, तर पुस्तकाला एकूण किती पाने आहेत?
96 पाने
108 पाने
117 पाने
126 पाने
वाचलेला भाग = 2/9 + 4/9 = 6/9 = 2/3. शिल्लक भाग = 1 - 2/3 = 1/3. 1/3 भाग = 36 पाने -> एकूण पाने = 36 × 3 = 108 पाने.
सरल रूप द्या: 3 4/5 × 15/19 + 2 1/4 × 8/9 = ?
4
5
6
3
(19/5 × 15/19) + (9/4 × 8/9) = 3 + 2 = 5.
एका संख्येचा 5/8 भाग आणि 3/8 भाग यांतील फरक 24 आहे, तर त्या संख्येचा 3/4 भाग किती होईल?
72
96
64
84
फरक = 5/8 - 3/8 = 2/8 = 1/4 भाग. 1/4 भाग = 24 -> पूर्ण संख्या = 24 × 4 = 96. त्या संख्येचा 3/4 भाग = 96 × 3/4 = 72.
10 3/7 मधून कोणती संख्या वजा केल्यास 6 5/7 उरेल?
3 5/7
4 2/7
3 2/7
4 5/7
10 3/7 - 6 5/7 = 73/7 - 47/7 = 26/7 = 3 5/7.
एका पेट्रोल टाकीत 48 लिटर पेट्रोल मावते. प्रवासात त्यातील 5/8 भाग पेट्रोल खर्च झाले, तर टाकीत अजून किती लिटर पेट्रोल शिल्लक आहे?
18 लिटर
30 लिटर
24 लिटर
12 लिटर
शिल्लक भाग = 1 - 5/8 = 3/8. शिल्लक पेट्रोल = 48 × 3/8 = 6 × 3 = 18 लिटर.
गुणाकार करा: 2 1/2 × 2 2/5 × 2 1/6 = ?
12
13
14
15
5/2 × 12/5 × 13/6. 5 ला 5 कटेल, 2 × 6 = 12 ला 12 कटेल. शिल्लक = 13.
अमितकडे असलेल्या एकूण रकमेपैकी 3/7 भाग त्याने कपड्यांवर आणि 2/7 भाग पुस्तकांवर खर्च केला. जर त्याच्याकडे ₹400 शिल्लक राहिले असतील, तर त्याने पुस्तकांवर किती रुपये खर्च केले?
₹300
₹400
₹600
₹1,400
एकूण खर्च = 3/7 + 2/7 = 5/7. शिल्लक = 2/7 भाग = ₹400. पुस्तकांवर खर्च देखील 2/7 भागच आहे, म्हणून पुस्तकांचा खर्च = ₹400.
सरल रूप द्या: (7/12 + 11/12) × (5/9 - 2/9) = ?
1/2
3/2
1/3
2/3
(18/12) × (3/9) = (3/2) × (1/3) = 1/2.
एका खांबाचा 2/7 भाग चिखलात, 3/7 भाग पाण्यात आणि उरलेला 6 मीटर भाग पाण्याच्या वर आहे, तर त्या खांबाची एकूण लांबी किती?
14 मीटर
21 मीटर
28 मीटर
35 मीटर
चिखल + पाणी = 2/7 + 3/7 = 5/7. पाण्यावरील भाग = 1 - 5/7 = 2/7. 2/7 भाग = 6 m -> एकूण लांबी = 6 × 7/2 = 21 मीटर.
7 4/11 + 5 9/11 - 8 6/11 = किती?
4 7/11
5 7/11
4 5/11
3 7/11
पूर्णांक: 7 + 5 - 8 = 4. अपूर्णांक: (4 + 9 - 6) / 11 = 7/11. उत्तर = 4 7/11.
एका डब्यात 64 चॉकलेट्स आहेत. त्यातील 3/8 चॉकलेट्स मुलांना आणि उरलेल्या चॉकलेट्सपैकी 2/5 चॉकलेट्स मुलींना वाटल्या, तर डब्यात किती चॉकलेट्स शिल्लक राहिली?
24
16
40
20
मुलांना वाटली = 64 × 3/8 = 24. शिल्लक = 64 - 24 = 40. मुलींना वाटली = 40 × 2/5 = 16. शेवटी शिल्लक = 40 - 16 = 24.
3 1/4 तास म्हणजे एकूण किती मिनिटे होतात?
185 मिनिटे
195 मिनिटे
205 मिनिटे
175 मिनिटे
3 1/4 तास = 13/4 तास. मिनिटे = 13/4 × 60 = 13 × 15 = 195 मिनिटे.
कोणत्या अपूर्णांकाला 4/9 ने गुणल्यास गुणाकार 16/45 येईल?
4/5
5/4
12/36
3/5
तो अपूर्णांक = (16/45) ÷ (4/9) = 16/45 × 9/4 = 4/5.
एका गोदामातील साखरेच्या पोत्यांपैकी 5/12 पोती पहिल्या दिवशी आणि 4/12 पोती दुसऱ्या दिवशी विकली गेली. जर दोन्ही दिवसांत मिळून 180 पोती विकली गेली असतील, तर गोदामात सुरुवातीला एकूण किती पोती होती?
200
240
280
300
एकूण विक्री = 5/12 + 4/12 = 9/12 = 3/4 भाग. 3/4 भाग = 180 पोती -> एकूण पोती = 180 × 4/3 = 240.
सरल रूप द्या: 5 - (2 3/7 + 1 4/7) = ?
1
2
1 1/7
0
2 3/7 + 1 4/7 = 3 7/7 = 4. आता 5 - 4 = 1.
एका रिबीनची लांबी 12 3/5 मीटर आहे. तिचे 9 समान तुकडे केल्यास प्रत्येक तुकड्याची लांबी किती मीटर असेल?
1 2/5 मीटर
1 3/5 मीटर
2 1/5 मीटर
1 1/5 मीटर
12 3/5 = 63/5 m. प्रत्येक तुकडा = (63/5) ÷ 9 = 7/5 = 1 2/5 मीटर.
2/15 + 4/15 + 6/15 + 8/15 = किती?
1 1/3
1 2/3
2
1 1/5
(2 + 4 + 6 + 8) / 15 = 20/15 = 4/3 = 1 1/3.
एका वर्गात 45 विद्यार्थी आहेत. त्यापैकी 2/5 मुली आहेत, तर त्या वर्गात मुले मुलींपेक्षा कितीने जास्त आहेत?
9
18
27
15
मुली = 45 × 2/5 = 18. मुले = 45 - 18 = 27. फरक = 27 - 18 = 9.
गुणाकार करा: 1 1/13 × 1 1/14 × 1 1/15 = ?
16/13
14/13
15/13
1
14/13 × 15/14 × 16/15. 14 व 15 कटल्यावर शिल्लक = 16/13 (किंवा 1 3/13).
एका संख्येच्या 7/9 भागातून त्याच संख्येचा 4/9 भाग वजा केल्यास 33 उरतात, तर ती संख्या कोणती?
81
90
99
108
7/9 - 4/9 = 3/9 = 1/3 भाग. 1/3 भाग = 33 -> ती संख्या = 33 × 3 = 99.
