नैसर्गिक जग - वाहतूक,नद्या,पर्वत,जमीन व पाण्यावरील वनस्पती आणि प्राणी
नवोदय परिसर अभ्यास अंतिम जंबो टेस्ट क्र. 01
Navodaya Evs - Natural world Jumbo Test 01
नवोदय परिसर अभ्यास (EVS) : नैसर्गिक जग चाचणी
50 प्रश्न | 100 गुण | स्तर: कठीण (वाहतूक, नद्या, पर्वत, वनस्पती व प्राणी)
परीक्षेचे नियम:
- एकूण प्रश्न: 50 | एकूण गुण: 100 (प्रत्येक योग्य उत्तरास 2 गुण)
- प्रत्येक प्रश्नासाठी 50 सेकंद वेळ दिला जाईल.
- चाचणी पूर्ण झाल्यावर सर्व 50 प्रश्नांची अचूक उत्तरे व स्पष्टीकरण दिसेल.
प्रश्न: 1/50
⏱ वेळ: 50 सेकंद
काठिण्य पातळी: कठीण
प्रश्न लोड होत आहे...
अभिनंदन, !
0 / 100
दक्षिण भारतातील सर्वात लांब नदी कोणती आहे, जिला 'दक्षिण गंगा' किंवा 'वृद्ध गंगा' असेही संबोधले जाते?
कृष्णा
गोदावरी
कावेरी
नर्मदा
गोदावरी ही नाशिक जिल्ह्यातील त्र्यंबकेश्वर येथे उगम पावणारी 1,465 km लांबीची दक्षिण भारतातील सर्वात लांब नदी आहे.
भारतातील खालीलपैकी कोणत्या प्रमुख नद्या पूर्वेकडून पश्चिमेकडे वाहत जाऊन अरबी समुद्राला मिळतात?
गोदावरी आणि कृष्णा
महानदी आणि कावेरी
नर्मदा आणि तापी
गंगा आणि यमुना
नर्मदा व तापी या खचदरीतून वाहणाऱ्या पश्चिमवाहिनी नद्या असून त्या अरबी समुद्राला जाऊन मिळतात.
गंगा आणि ब्रह्मपुत्रा नद्यांच्या मुखाशी तयार झालेला जगातील सर्वात मोठा त्रिभुज प्रदेश (Delta) कोणता?
सुंदरबन त्रिभुज प्रदेश
गोदावरी त्रिभुज प्रदेश
कावेरी त्रिभुज प्रदेश
महानदी त्रिभुज प्रदेश
पश्चिम बंगाल व बांगलादेशात पसरलेला सुंदरबन हा जगातील सर्वात मोठा त्रिभुज प्रदेश आहे.
तिबेटमध्ये 'त्सांगपो' (Tsangpo) नावाने ओळखली जाणारी नदी भारतात प्रवेश केल्यानंतर कोणत्या नावाने ओळखली जाते?
सिंधू
कोसी
तीस्ता
ब्रह्मपुत्रा
तिबेटमध्ये 'यारलुंग त्सांगपो' नावाने वाहणारी नदी अरुणाचल प्रदेश व आसाममध्ये 'ब्रह्मपुत्रा' नावाने ओळखली जाते.
महाराष्ट्रातील सातारा जिल्ह्यातील महाबळेश्वर येथे खालीलपैकी कोणत्या प्रमुख नदीचा उगम होतो?
गोदावरी
कृष्णा
भीमा
तापी
कृष्णा नदीचा उगम सातारा जिल्ह्यातील महाबळेश्वर येथे होतो.
कोणत्या नदीला 'बिहारचे दुःखाश्रू' (Sorrow of Bihar) असे म्हटले जाते कारण तिच्या प्रवाहाचा मार्ग वारंवार बदलतो?
कोसी
गंडक
सोन
घाघरा
नेपाळमधून येणारी कोसी नदी दरवर्षी दिशा बदलून बिहारमध्ये भीषण पूर आणते, म्हणून तिला बिहारचे दुःखाश्रू म्हणतात.
जगातील सर्वात मोठे नदीपात्रातील बेट 'माजुली' (Majuli) कोणत्या नदीच्या पात्रात वसलेले आहे?
गंगा
सिंधू
ब्रह्मपुत्रा
यमुना
आसाम राज्यातील ब्रह्मपुत्रा नदीच्या पात्रात असलेले 'माजुली' हे जगातील सर्वात मोठे नदीबेट आहे.
हिराकुड हे भारतातील सर्वात लांब धरण कोणत्या नदीवर बांधले गेले आहे?
सतलज
महानदी
नर्मदा
चंबळ
ओडिशा राज्यातील संबळपूरजवळ 'महानदी' वर हिराकुड हे धरण बांधलेले आहे.
राजस्थानातील वाळवंटी प्रदेशात वाहणारी आणि कच्छच्या रणात लुप्त होणारी प्रमुख नदी कोणती?
साबरमती
माही
बनास
लुनी
लुनी नदी अरवली पर्वतात उगम पावते आणि समुद्राला न मिळता गुजरातमधील कच्छच्या रणात लुप्त होते.
भारतातील सर्वात उंच धरण 'टिहरी धरण' उत्तराखंड राज्यात कोणत्या नदीवर बांधले आहे?
भागीरथी
अलकनंदा
यमुना
सतलज
टिहरी धरण हे उत्तराखंडमध्ये भागीरथी नदीवर बांधलेले भारतातील सर्वात उंच (260.5 m) धरण आहे.
हिमालय पर्वतरांगेतील सर्वात उत्तरेकडील आणि सर्वात उंच बर्फाच्छादित रांगेला काय म्हणतात?
शिवालिक रांग
हिमाद्री (बृहद हिमालय)
हिमाचल रांग
पूर्वांचल रांग
बृहद हिमालयाला 'हिमाद्री' असे म्हणतात, जिथे माउंट एव्हरेस्ट व कांचनगंगा यांसारखी सर्वोच्च शिखरे आहेत.
भारतातील सर्वात प्राचीन वली पर्वतरांग (Oldest Fold Mountain Range) कोणती आहे?
हिमालय
सातपुडा
अरवली पर्वतरांग
विंध्य पर्वतरांग
राजस्थान व हरियाणामध्ये पसरलेली अरवली पर्वतरांग ही भारत व जगातील सर्वात प्राचीन पर्वतरांगांपैकी एक आहे.
दक्षिण भारतातील (द्वीपकल्पीय पठारावरील) सर्वोच्च शिखर कोणते आहे?
अनायमुडी (2,695 m)
दोडाबेट्टा
कळसूबाई
महेंद्रगिरी
केरळमधील अनामलाई पर्वतरांगेतील 'अनायमुडी' हे दक्षिण भारतातील सर्वोच्च शिखर आहे.
नर्मदा आणि तापी या दोन नद्यांच्या खोऱ्यांच्या दरम्यान कोणती पर्वतरांग पसरलेली आहे?
विंध्य पर्वतरांग
अरवली पर्वतरांग
अजिंठा रांग
सातपुडा पर्वतरांग
सातपुडा पर्वतरांग उत्तरेस नर्मदा नदी आणि दक्षिणेस तापी नदी यांच्या दरम्यान जलविभाजक म्हणून उभी आहे.
जगातील सर्वोच्च शिखर 'माउंट एव्हरेस्ट' नेपाळमध्ये कोणत्या नावाने ओळखले जाते?
चोमोलुंगमा
सागरमाथा
गौरीशंकर
धवलगिरी
नेपाळमध्ये माउंट एव्हरेस्टला 'सागरमाथा' आणि तिबेटमध्ये 'चोमोलुंगमा' म्हणतात.
पश्चिम घाट (सह्याद्री) आणि पूर्व घाट या दोन्ही पर्वतरांगा एकमेकांना कोठे येऊन मिळतात?
निलगिरी पर्वतरांग
सातमाळा डोंगर
मलयगिरी
कार्डमम टेकड्या
तामिळनाडूतील 'निलगिरी पर्वतरांग' येथे पश्चिम घाट व पूर्व घाट एकत्र येतात.
महाराष्ट्रातील सर्वोच्च शिखर 'कळसूबाई' (1,646 m) कोणत्या दोन जिल्ह्यांच्या सीमेवर स्थित आहे?
पुणे व रायगड
सातारा व रत्नागिरी
अहिल्यानगर (अहमदनगर) व नाशिक
कोल्हापूर व सिंधुदुर्ग
कळसूबाई शिखर अहिल्यानगर जिल्ह्यातील अकोले तालुका व नाशिक जिल्ह्याच्या सीमेवर आहे.
हिमालयातील सर्वात दक्षिणेकडील आणि कमी उंचीच्या पायथ्याच्या रांगेला काय म्हणतात?
हिमाद्री
शिवालिक टेकड्या
काराकोरम
लडाख रांग
शिवालिक रांग ही हिमालयाची सर्वात बाहेरील व दक्षिणेकडील रांग असून येथे 'डून' (उदा. डेहराडून) दऱ्या आढळतात.
भारताच्या मुख्य भूमीवरील सर्वोच्च पर्वतशिखर कोणते आहे?
माउंट एव्हरेस्ट
नंदादेवी
कामेत
कांचनगंगा (8,586 m)
सिक्कीम व नेपाळ सीमेवरील 'कांचनगंगा' हे भारताच्या नियंत्रणातील सर्वोच्च शिखर आहे (K2 हे पाकव्याप्त काश्मीरमध्ये आहे).
दक्षिण अमेरिका खंडातील जगातील सर्वात लांब पर्वतरांग कोणती आहे?
अँडीज (Andes)
रॉकी (Rocky)
आल्प्स (Alps)
ॲटलास (Atlas)
सुमारे 7,000 km लांबीची 'अँडीज' पर्वतरांग ही जगातील सर्वात लांब खंडीय पर्वतरांग आहे.
भारतातील पहिला पॅसेंजर रेल्वे मार्ग 16 एप्रिल 1853 रोजी कोणत्या दोन स्थानकांदरम्यान सुरू झाला?
मुंबई ते पुणे
मुंबई (बोरीबंदर) ते ठाणे
कोलकाता ते हावडा
दिल्ली ते आग्रा
16 एप्रिल 1853 रोजी मुंबई ते ठाणे या 34 km मार्गावर भारतातील पहिली प्रवासी रेल्वे धावली.
अतिदुर्गम डोंगराळ भागात, पूरपरिस्थितीत किंवा भूकंपग्रस्तांना तात्काळ औषधे व अन्न पोहोचवण्यासाठी कोणता वाहतूक मार्ग सर्वात उपयुक्त ठरतो?
जलमार्ग
लोहमार्ग
हवाई मार्ग (हेलिकॉप्टर)
रस्ते मार्ग
नैसर्गिक आपत्ती व दुर्गम पर्वतीय भागात जेथे रस्ते नसतात तिथे हवाई मार्ग (विशेषतः हेलिकॉप्टर) सर्वात जलद व उपयुक्त ठरतो.
भारतातील चार प्रमुख महानगरे (दिल्ली, मुंबई, चेन्नई, कोलकाता) जोडणाऱ्या महामार्ग प्रकल्पाला काय म्हणतात?
सुवर्ण चतुष्कोन महामार्ग (Golden Quadrilateral)
भारतमाला प्रकल्प
समृद्धी महामार्ग
उत्तर-दक्षिण कॉरिडॉर
दिल्ली, मुंबई, चेन्नई आणि कोलकाता या चार महानगरांना जोडणाऱ्या 5,846 km लांबीच्या महामार्ग जाळ्याला 'सुवर्ण चतुष्कोन' म्हणतात.
अवजड आणि मोठ्या प्रमाणातील माल एका देशातून दुसऱ्या देशात सर्वात कमी खर्चात नेण्यासाठी कोणता वाहतूक प्रकार सर्वोत्तम आहे?
हवाई वाहतूक
रस्ते वाहतूक
पाईपलाईन वाहतूक
जलवाहतूक (मालवाहू जहाजे)
जलवाहतूक हा सर्वात स्वस्त वाहतूक मार्ग असून आंतरराष्ट्रीय व्यापारातील अवजड मालवाहतुकीसाठी सर्वाधिक वापरला जातो.
खनिज तेल, नैसर्गिक वायू आणि पाणी यांसारख्या द्रव व वायू पदार्थांच्या सतत वाहतुकीसाठी कोणता मार्ग वापरला जातो?
रोप-वे
नळमार्ग (Pipeline)
मेट्रो रेल्वे
जलमार्ग
कच्चे तेल, पेट्रोलियम उत्पादने आणि नैसर्गिक वायू दीर्घ अंतरावर सुरक्षित नेण्यासाठी नळमार्गाचा (Pipeline) वापर होतो.
भारतातील 'राष्ट्रीय जलमार्ग क्रमांक 1' (National Waterway 1) प्रयागराज ते हल्दिया दरम्यान कोणत्या नदीवर विकसित केला आहे?
गंगा नदी
ब्रह्मपुत्रा नदी
गोदावरी नदी
नर्मदा नदी
गंगा-भागीरथी-हुगळी नदीप्रणालीवरील प्रयागराज ते हल्दिया हा 1,620 km मार्ग भारतातील सर्वात लांब राष्ट्रीय जलमार्ग (NW-1) आहे.
हिमाचल प्रदेशातील मनाली आणि लेह यांना जोडणारा जगातील सर्वात लांब महामार्ग बोगदा (10,000 फुटांवरील) कोणता आहे?
जवाहर बोगदा
चेनानी-नाशरी बोगदा
अटल बोगदा (रोहतांग)
पीर पंजाल बोगदा
9.02 km लांबीचा 'अटल बोगदा' (Atal Tunnel) रोहतांग खिंडीत बांधलेला जगातील सर्वात लांब महामार्ग बोगदा आहे.
पर्यावरण रक्षणासाठी वाहनांमध्ये पेट्रोल व डिझेलऐवजी कोणते स्वच्छ वायू इंधन वापरले जाते?
LPG
CNG (संकुचित नैसर्गिक वायू)
कोळसा वायू
रॉकेल
CNG (Compressed Natural Gas) मुळे धूर व हवेचे प्रदूषण अत्यंत कमी होते.
कोकण रेल्वे मार्ग भारताच्या कोणत्या किनारपट्टीला समांतर धावतो?
कोरोमंडल किनारपट्टी
उत्कल किनारपट्टी
मलबार किनारपट्टी
पश्चिम किनारपट्टी (रोहा ते मंगळुरू)
कोकण रेल्वे सह्याद्री आणि अरबी समुद्र यांतील पश्चिम किनारपट्टीवरून महाराष्ट्र, गोवा व कर्नाटक राज्यांतून धावते.
वाहतूक नियमांनुसार रस्त्यावरील झेब्रा क्रॉसिंग (Zebra Crossing) कोणासाठी असते?
पादचाऱ्यांना रस्ता ओलांडण्यासाठी
वाहने उभी करण्यासाठी
सायकल चालवण्यासाठी
वाहनांचा वेग वाढवण्यासाठी
पाय चालणाऱ्या नागरिकांना (पादचाऱ्यांना) सुरक्षितपणे रस्ता ओलांडण्यासाठी पांढऱ्या पट्ट्यांचे झेब्रा क्रॉसिंग असते.
कमळ आणि जलपर्णी यांसारख्या पाण्यावर तरंगणाऱ्या वनस्पतींची पाने पाण्यामुळे का कुजत नाहीत?
त्यांची पाने खूप जाड असतात
त्यांच्या पानांवर मेणचट पदार्थाचा थर असतो
त्यांना मुळे नसतात
ती पाने पाणी शोषून घेतात
जलीय वनस्पतींच्या पानांवर आणि खोडावर मेणचट (Waxy) आवरण असते, ज्यामुळे पाणी पानांवर साचून राहत नाही व पाने कुजत नाहीत.
वाळवंटी प्रदेशातील निवडुंग (Cactus) या वनस्पतीमध्ये प्रकाशसंश्लेषण (अन्न निर्मिती) कोणता अवयव करतो?
मुळं
काटे
हिरवे व मांसल खोड
फुले
बाष्पीभवन टाळण्यासाठी निवडुंगाच्या पानांचे रूपांतर काट्यांमध्ये होते, त्यामुळे त्याचे हिरवे व मांसल खोड प्रकाशसंश्लेषणाचे कार्य करते.
समुद्रकिनाऱ्यावरील दलदलीच्या खारफुटी वनातील (Mangroves) वनस्पतींना श्वसनासाठी जमिनीवर येणाऱ्या मुळांना काय म्हणतात?
श्वसनमुळे (Pneumatophores)
आधारमुळे
तंतूमय मुळे
सोटमूळ
दलदलीच्या मातीत ऑक्सिजन नसल्याने खारफुटीच्या झाडांची मुळे जमिनीवर उभी वाढतात, त्यांना 'श्वसनमुळे' म्हणतात.
घटपर्णी (Pitcher Plant) आणि व्हीनस फ्लायट्रॅप या वनस्पती कीटकांचे भक्षण का करतात?
त्यांना सूर्यप्रकाश मिळत नाही
त्यांना पाणी मिळत नाही
त्यांना कार्बन डायऑक्साईड मिळत नाही
जमिनीतील नायट्रोजनची कमतरता भरून काढण्यासाठी
कीटकभक्षी वनस्पती ज्या जमिनीत वाढतात तिथे नायट्रोजनची कमतरता असते; ती भरून काढण्यासाठी त्या कीटक पकडतात.
पूर्णपणे पाण्याखाली बुडालेल्या (Submerged) वनस्पतींची (उदा. हायड्रिला, व्हॅलिसनेरिया) पाने कशी असतात?
खूप मोठी व रुंद
पातळ, रिबीनसारखी अरुंद आणि लवचिक
काटेरी
लाकडी व कठीण
वाहत्या पाण्याच्या प्रवाहासोबत तुटू नयेत म्हणून पाण्याखालील वनस्पतींची पाने पातळ व रिबीनसारखी लवचिक असतात.
अमरवेल (Cuscuta) ही वनस्पती इतर वृक्षांच्या आधाराने वाढून त्यांतून तयार अन्न शोषून घेते, तिला कोणती वनस्पती म्हणतात?
परपोषी वनस्पती (Parasitic Plant)
स्वयंपोषी वनस्पती
मृतोपजीवी वनस्पती
कीटकभक्षी वनस्पती
अमरवेलमध्ये हरितद्रव्य नसते; ती यजमान वनस्पतीतून अन्न व पाणी शोषणारी 'परपोषी' वनस्पती आहे.
थंड व हिमाच्छादित पर्वतीय प्रदेशातील देवदार व पाईन वृक्षांचा आकार शंकूसारखा (Conical) का असतो?
जास्त ऊन मिळण्यासाठी
वारा अडवण्यासाठी
झाडावर पडलेला बर्फ सहज खाली घसरून जावा म्हणून
पक्षी बसू नयेत म्हणून
शंकूसारख्या आकारामुळे आणि सुईसारख्या पानांमुळे फांद्यांवर बर्फ साचून राहत नाही व झाड तुटत नाही.
वडाच्या झाडाच्या फांद्यांमधून जमिनीकडे वाढणाऱ्या पारंब्यांचे मुख्य कार्य कोणते?
फळे तयार करणे
विशाल वृक्षाला यांत्रिक आधार देणे
प्रकाशसंश्लेषण करणे
बियांचा प्रसार करणे
वडाचा विस्तार खूप मोठा असल्याने फांद्यांना भक्कम आधार देण्यासाठी पारंब्या जमिनीत जाऊन खांबासारखे कार्य करतात.
जमिनीवर वाढणाऱ्या वनस्पतींमध्ये पानांच्या खालच्या बाजूला असणाऱ्या सूक्ष्म छिद्रांना काय म्हणतात, ज्यांद्वारे वायूंची देवाणघेवाण होते?
हरितलवक
मुळरोम
परागकोश
पर्णरंध्रे (Stomata)
पर्णरंध्रांमार्फत (Stomata) वनस्पती श्वसन आणि बाष्पोत्सर्जनाची क्रिया करतात.
कमळाच्या देठामध्ये हवेच्या पोकळ्या (Air Spaces) कशासाठी असतात?
कमळाची पाने व फुले पाण्यावर तरंगती राहण्यासाठी
अन्न साठवण्यासाठी
कीटकांना पकडण्यासाठी
देठ कठीण होण्यासाठी
देठातील पोकळ्यांमध्ये हवा भरलेली असल्याने वनस्पती हलकी राहते व पाण्यावर सहज तरंगते.
'वाळवंटाचे जहाज' म्हणून ओळखल्या जाणाऱ्या उंटाच्या पाठीवरील कुबडामध्ये (Hump) प्रामुख्याने काय साठवलेले असते?
पाणी
चरबी (स्निग्ध पदार्थ / Fat)
हवा
रक्त
उंटाच्या कुबडात चरबी (Fat) साठवलेली असते, जिचे विघटन होऊन त्याला अन्न व पाण्याशिवाय अनेक दिवस ऊर्जा मिळते.
बेडूक हा उभयचर (Amphibian) प्राणी जेव्हा पाण्याखाली चिखलात असतो, तेव्हा तो कोणत्या अवयवाद्वारे श्वसन करतो?
फुप्फुसे
कल्ले
ओलसर त्वचा
नाकपुड्या
बेडूक जमिनीवर फुप्फुसांद्वारे, तर पाण्यात असताना आपल्या ओलसर त्वचेद्वारे श्वसन करतो.
माशाच्या शरीरावरील कोणता अवयव त्याला पाण्यात पोहताना दिशा बदलण्यास आणि शरीराचा तोल सांभाळण्यास मदत करतो?
पर (Fins) आणि शेपूट
कल्ले (Gills)
खवले (Scales)
डोळे
माशाचे पर (Fins) आणि शेपूट त्याला पाण्यात पुढे जाण्यास, दिशा बदलण्यास व संतुलन राखण्यास मदत करतात; तर कल्ले श्वसनाचे कार्य करतात.
देवमासा (Whale) आणि डॉल्फिन हे पाण्यात राहणारे प्राणी श्वसन कशाच्या साहाय्याने करतात?
कल्ले (Gills)
त्वचा
पर
फुप्फुसे (डोक्यावरील श्वसनछिद्राद्वारे)
देवमासा व डॉल्फिन हे सस्तन प्राणी आहेत; त्यांना कल्ले नसतात, ते वारंवार पाण्याच्या पृष्ठभागावर येऊन फुप्फुसांद्वारे हवा घेतात.
ध्रुवीय अस्वलाच्या (Polar Bear) शरीरावर पांढऱ्या केसांचे जाड आवरण आणि त्वचेखाली चरबीचा जाड थर कशासाठी असतो?
वेगाने धावण्यासाठी
अतिथंड बर्फाळ हवामानापासून संरक्षण व शत्रूपासून लपण्यासाठी
उष्णतेपासून बचावासाठी
झाडावर चढण्यासाठी
पांढरा रंग बर्फात लपण्यास (Camouflage) मदत करतो, तर जाड फर व चरबी शरीरातील उष्णता टिकवून ठेवते.
बदकाच्या पायांच्या बोटांमध्ये पडदे (Webbed Feet) कशासाठी असतात?
पाण्यात वल्ह्यासारखे पोहण्यासाठी
झाडाच्या फांद्या पकडण्यासाठी
शिकार फाडण्यासाठी
वाळूत वेगाने धावण्यासाठी
बोटांमधील पातळ पडद्यांमुळे बदकाला पाण्यात वल्ह्याप्रमाणे पाणी मागे ढकलून सहज पोहता येते.
पर्वतीय प्रदेशात राहणाऱ्या याक (Yak) या प्राण्याचे कोणते वैशिष्ट्य त्याला कडाक्याच्या थंडीत जिवंत ठेवते?
लहान पाय
मोठे कान
शरीरावर असणारे लांब व दाट केस
लांब शेपूट
याकच्या शरीरावर जमिनीपर्यंत पोहोचणारे लांब व दाट केस असतात, जे उबदार कोटाप्रमाणे थंडीपासून संरक्षण करतात.
ससा, हरीण यांसारख्या तृणभक्षक प्राण्यांचे डोळे डोक्याच्या दोन्ही बाजूला (कानांच्या खाली) का असतात?
अन्न शोधण्यासाठी
सर्व दिशांनी येणाऱ्या शत्रूची चाहूल लवकर लागावी म्हणून
रात्री झोपण्यासाठी
पाणी पिण्यासाठी
डोक्याच्या दोन्ही बाजूला डोळे असल्याने तृणभक्षक प्राण्यांना मोठा परिसर दिसतो व शिकारी प्राण्यांपासून सावध होता येते.
कासव, गोगलगाय आणि शिंपले या प्राण्यांच्या शरीरावर कठीण कवच (Shell) कशासाठी असते?
वेगाने पोहण्यासाठी
श्वसन करण्यासाठी
अन्न पचवण्यासाठी
शत्रूच्या हल्ल्यापासून मऊ शरीराचे संरक्षण करण्यासाठी
संरक्षणात्मक कठीण कवचामुळे संकटाच्या वेळी हे प्राणी आपले मऊ शरीर कवचात लपवून ठेवतात.
हिवाळ्यातील अतिथंड हवामान टाळण्यासाठी बेडूक, साप आणि अस्वल दीर्घकाळ शांत झोपी जातात, या क्रियेला काय म्हणतात?
शीतनिद्रा (Hibernation)
ग्रीष्मनिद्रा (Aestivation)
स्थलांतर (Migration)
अनुकूलन (Adaptation)
हिवाळ्यातील तीव्र थंडी व अन्नटंचाईवर मात करण्यासाठी प्राण्यांनी घेतलेल्या दीर्घ विश्रांतीला 'शीतनिद्रा' (Hibernation) म्हणतात.
