परिमिती आणि क्षेत्रफळ - नवोदय गणित अंतिम जंबो टेस्ट क्र. 07
Naodaya Math Final Jumbo Test 07
Area & Perimeter
(बहुभूज आकृतीची परिमिती,चौरस,आयत आणि त्रिकोणाचे क्षेत्रफळ)
नवोदय गणित चाचणी : परिमिती आणि क्षेत्रफळ
50 प्रश्न | 100 गुण | स्तर: मध्यम व कठीण (बहुभुज, चौरस, आयत व त्रिकोण)
परीक्षेचे नियम:
- एकूण प्रश्न: 50 | एकूण गुण: 100 (प्रत्येक योग्य उत्तरास 2 गुण)
- प्रत्येक प्रश्नासाठी 90 सेकंद वेळ दिला जाईल.
- चाचणी पूर्ण झाल्यावर सर्व 50 प्रश्नांची अचूक उत्तरे व स्पष्टीकरण दिसेल.
प्रश्न: 1/50
⏱ वेळ: 90 सेकंद
प्रश्न लोड होत आहे...
अभिनंदन, !
0 / 100
एका आयताची लांबी 24 cm आणि रुंदी 15 cm आहे, तर त्या आयताची परिमिती आणि क्षेत्रफळ अनुक्रमे किती?
39 cm आणि 360 sq.cm
78 cm आणि 360 sq.cm
78 cm आणि 340 sq.cm
360 cm आणि 78 sq.cm
परिमिती = 2 × (24 + 15) = 2 × 39 = 78 cm. क्षेत्रफळ = 24 × 15 = 360 sq.cm.
एका चौरसाची परिमिती 64 cm आहे, तर त्या चौरसाचे क्षेत्रफळ किती चौ.सेमी. असेल?
64 sq.cm
128 sq.cm
256 sq.cm
512 sq.cm
चौरसाची बाजू = परिमिती ÷ 4 = 64 ÷ 4 = 16 cm. क्षेत्रफळ = बाजू² = 16 × 16 = 256 sq.cm.
एका त्रिकोणाचा पाया 18 cm आणि उंची 12 cm आहे, तर त्या त्रिकोणाचे क्षेत्रफळ किती?
108 sq.cm
216 sq.cm
54 sq.cm
30 sq.cm
त्रिकोणाचे क्षेत्रफळ = (1/2) × पाया × उंची = (1/2) × 18 × 12 = 9 × 12 = 108 sq.cm.
एका समभुज षटकोनाची (Regular Hexagon) प्रत्येक बाजू 8.5 cm आहे, तर त्या षटकोनाची परिमिती किती?
42.5 cm
51 cm
59.5 cm
48 cm
समभुज षटकोनाला 6 समान बाजू असतात. परिमिती = 6 × 8.5 = 51 cm.
एका आयताचे क्षेत्रफळ 420 sq.m असून त्याची लांबी 28 m आहे, तर त्या आयताची रुंदी किती मीटर असेल?
12 m
18 m
14 m
15 m
रुंदी = क्षेत्रफळ ÷ लांबी = 420 ÷ 28 = 15 m.
एका चौरसाचे क्षेत्रफळ 196 sq.cm आहे, तर त्या चौरसाची परिमिती किती सेमी असेल?
56 cm
49 cm
64 cm
52 cm
बाजू² = 196 -> बाजू = 14 cm. परिमिती = 4 × 14 = 56 cm.
एका पंचकोनाच्या (Pentagon) बाजू अनुक्रमे 6 cm, 8 cm, 9 cm, 7 cm आणि 10 cm आहेत, तर त्या पंचकोनाची परिमिती किती?
38 cm
40 cm
42 cm
35 cm
पंचकोनाची परिमिती = सर्व 5 बाजूंची बेरीज = 6 + 8 + 9 + 7 + 10 = 40 cm.
एका आयताकृती शेताची लांबी 80 m आणि रुंदी 50 m आहे. त्या शेताभोवती 4 पदरी तारेचे कुंपण घालण्यासाठी एकूण किती मीटर तार लागेल?
260 m
520 m
1,040 m
1,600 m
1 फेरी (परिमिती) = 2 × (80 + 50) = 260 m. 4 पदरी तार = 260 × 4 = 1,040 m.
एका काटकोन त्रिकोणाचा काटकोन करणाऱ्या बाजू अनुक्रमे 9 cm आणि 12 cm आहेत, तर त्या त्रिकोणाचे क्षेत्रफळ किती?
54 sq.cm
108 sq.cm
45 sq.cm
60 sq.cm
काटकोन त्रिकोणाचे क्षेत्रफळ = (1/2) × काटकोन करणाऱ्या बाजूंचा गुणाकार = (1/2) × 9 × 12 = 54 sq.cm.
एका चौरसाची बाजू 12 cm आहे. जर तिची बाजू दुप्पट केली, तर नवीन चौरसाची परिमिती मूळ चौरसाच्या परिमितीच्या किती पट होईल?
4 पट
2 पट
3 पट
6 पट
मूळ परिमिती = 4 × 12 = 48 cm. नवीन बाजू = 24 cm -> नवीन परिमिती = 4 × 24 = 96 cm, जी मूळ परिमितीच्या 2 पट आहे.
एका आयताची परिमिती 54 cm असून त्याची लांबी 16 cm आहे, तर त्या आयताची रुंदी किती सेमी असेल?
12 cm
13 cm
11 cm
10 cm
अर्धपरिमिती (लांबी + रुंदी) = 54 ÷ 2 = 27 cm. रुंदी = 27 - 16 = 11 cm.
एका समभुज अष्टकोनाची (Regular Octagon) परिमिती 96 cm आहे, तर त्याच्या एका बाजूची लांबी किती?
12 cm
16 cm
8 cm
14 cm
अष्टकोनाला 8 समान बाजू असतात. एका बाजूची लांबी = 96 ÷ 8 = 12 cm.
एका त्रिकोणाचे क्षेत्रफळ 84 sq.cm असून त्याचा पाया 14 cm आहे, तर त्या त्रिकोणाची उंची किती सेमी असेल?
6 cm
12 cm
14 cm
10 cm
उंची = (2 × क्षेत्रफळ) ÷ पाया = (2 × 84) ÷ 14 = 168 ÷ 14 = 12 cm.
एका समद्विभुज त्रिकोणाची परिमिती 32 cm आहे. जर समान बाजूंपैकी प्रत्येकीची लांबी 11 cm असेल, तर तिसऱ्या बाजूची लांबी किती?
11 cm
21 cm
12 cm
10 cm
तिसरी बाजू = 32 - (11 + 11) = 32 - 22 = 10 cm.
1 हेक्टर (1 Hectare) जमीन म्हणजे किती चौरस मीटर होतात?
10,000 sq.m
1,000 sq.m
100 sq.m
1,00,000 sq.m
1 हेक्टर = 100 m × 100 m = 10,000 sq.m.
एका आयताकृती खोलीची लांबी 12 m आणि रुंदी 8 m आहे. जमिनीवर ₹50 प्रति चौ.मी. दराने फरशी बसवण्यासाठी किती खर्च येईल?
₹4,000
₹4,800
₹2,000
₹5,200
क्षेत्रफळ = 12 × 8 = 96 sq.m. खर्च = 96 × 50 = ₹4,800.
एका चौरसाची बाजू तिप्पट (3 पट) केल्यास त्याचे क्षेत्रफळ मूळ क्षेत्रफळाच्या किती पट होईल?
3 पट
6 पट
9 पट
12 पट
बाजू 3 पट केल्यास क्षेत्रफळ = 3² = 9 पट होते.
एका समांतरभुज चौकोनाचा पाया 16 cm आणि उंची 9 cm आहे, तर त्याचे क्षेत्रफळ किती?
144 sq.cm
72 sq.cm
50 sq.cm
25 sq.cm
समांतरभुज चौकोनाचे क्षेत्रफळ = पाया × उंची = 16 × 9 = 144 sq.cm.
10 cm बाजू असलेले 3 चौरस एकमेकांना शेजारी जोडून एक आयत तयार केला, तर त्या नवीन आयताची परिमिती किती होईल?
120 cm
80 cm
60 cm
90 cm
नवीन आयताची लांबी = 10 + 10 + 10 = 30 cm आणि रुंदी = 10 cm. परिमिती = 2 × (30 + 10) = 80 cm.
एका समभुज त्रिकोणाची परिमिती 45 cm आहे, तर त्याच्या एका बाजूची लांबी किती?
9 cm
12 cm
18 cm
15 cm
समभुज त्रिकोणाच्या तिन्ही बाजू समान असतात. बाजू = 45 ÷ 3 = 15 cm.
एका आयताची लांबी 20 m आणि रुंदी 15 m आहे. त्याच्या एका कर्णाने तयार होणाऱ्या दोन समान त्रिकोणांपैकी एका त्रिकोणाचे क्षेत्रफळ किती असेल?
150 sq.m
300 sq.m
70 sq.m
120 sq.m
आयताचे क्षेत्रफळ = 20 × 15 = 300 sq.m. कर्ण आयताचे दोन समान त्रिकोणांत विभाजन करतो, म्हणून प्रत्येक त्रिकोणाचे क्षेत्रफळ = 300 ÷ 2 = 150 sq.m.
एका चौरसाकृती मैदानाची बाजू 45 m आहे. अमित त्या मैदानाभोवती 5 फेऱ्या मारतो, तर त्याने एकूण किती अंतर चालले?
720 m
900 m
800 m
1,000 m
1 फेरी (परिमिती) = 4 × 45 = 180 m. 5 फेऱ्या = 180 × 5 = 900 m.
24 cm लांब तारेपासून एक समभुज त्रिकोण तयार केला आणि त्याच तारेपासून पुन्हा एक चौरस तयार केला, तर चौरसाची बाजू त्रिकोणाच्या बाजूपेक्षा कितीने लहान असेल?
4 cm
3 cm
2 cm
1 cm
त्रिकोणाची बाजू = 24 ÷ 3 = 8 cm. चौरसाची बाजू = 24 ÷ 4 = 6 cm. फरक = 8 - 6 = 2 cm.
एका चौकोनाच्या चारही बाजू अनुक्रमे 14 cm, 18 cm, 22 cm आणि 16 cm आहेत, तर त्याची परिमिती किती?
70 cm
68 cm
72 cm
66 cm
परिमिती = 14 + 18 + 22 + 16 = 70 cm.
एका आयताची लांबी त्याच्या रुंदीच्या दुप्पट आहे. जर रुंदी 9 cm असेल, तर त्या आयताचे क्षेत्रफळ किती?
81 sq.cm
162 sq.cm
54 sq.cm
108 sq.cm
रुंदी = 9 cm, लांबी = 2 × 9 = 18 cm. क्षेत्रफळ = 18 × 9 = 162 sq.cm.
एका आयताची आणि एका चौरसाची परिमिती समान आहे. जर आयताची लांबी 22 cm आणि रुंदी 14 cm असेल, तर कोणाचे क्षेत्रफळ जास्त असेल आणि कितीने?
आयताचे क्षेत्रफळ 16 sq.cm ने जास्त
चौरसाचे क्षेत्रफळ 16 sq.cm ने जास्त
दोघांचे क्षेत्रफळ समान
चौरसाचे क्षेत्रफळ 32 sq.cm ने जास्त
आयताची परिमिती = 2 × (22 + 14) = 72 cm; क्षेत्रफळ = 22 × 14 = 308 sq.cm. चौरसाची बाजू = 72 ÷ 4 = 18 cm; क्षेत्रफळ = 18 × 18 = 324 sq.cm. फरक = 324 - 308 = 16 sq.cm (चौरस जास्त).
16 m लांब आणि 12 m रुंद अशा सभागृहाच्या जमिनीवर 40 cm × 40 cm आकाराच्या किती चौरसाकृती फरशा बसतील?
1,200 फरशा
1,000 फरशा
1,400 फरशा
800 फरशा
सभागृहाचे क्षेत्रफळ = 1,600 cm × 1,200 cm. फरशांची संख्या = (1,600 × 1,200) ÷ (40 × 40) = 40 × 30 = 1,200 फरशा.
एका बागेची लांबी 50 m आणि रुंदी 40 m आहे. या बागेच्या आतून चारही बाजूंनी 2 m रुंदीचा रस्ता बनवला आहे, तर त्या रस्त्याचे क्षेत्रफळ किती चौ.मी. असेल?
360 sq.m
320 sq.m
344 sq.m
376 sq.m
बाहेरील क्षेत्रफळ = 50 × 40 = 2,000 sq.m. आतील लांबी = 50 - 4 = 46 m, आतील रुंदी = 40 - 4 = 36 m. आतील क्षेत्रफळ = 46 × 36 = 1,656 sq.m. रस्त्याचे क्षेत्रफळ = 2,000 - 1,656 = 344 sq.m.
एका आयताची लांबी व रुंदी यांचे गुणोत्तर 5 : 3 आहे. जर त्या आयताची परिमिती 128 m असेल, तर त्या आयताचे क्षेत्रफळ किती चौ.मी. होईल?
840 sq.m
960 sq.m
1,020 sq.m
720 sq.m
परिमिती = 2(5x + 3x) = 16x = 128 -> x = 8. लांबी = 5×8 = 40 m, रुंदी = 3×8 = 24 m. क्षेत्रफळ = 40 × 24 = 960 sq.m.
एका त्रिकोणाच्या तिन्ही बाजू अनुक्रमे 13 cm, 14 cm आणि 15 cm आहेत, तर हिरोच्या सूत्रानुसार (Heron's Formula) त्या त्रिकोणाचे क्षेत्रफळ किती?
84 sq.cm
91 sq.cm
78 sq.cm
96 sq.cm
अर्धपरिमिती s = (13+14+15)/2 = 21. क्षेत्रफळ = √[21 × (21-13) × (21-14) × (21-15)] = √(21 × 8 × 7 × 6) = √7,056 = 84 sq.cm.
एका चौरसाकृती बागेभोवती ₹15 प्रति मीटर दराने कुंपण घालण्याचा एकूण खर्च ₹1,800 आला, तर त्या बागेचे क्षेत्रफळ किती चौ.मी. असेल?
400 sq.m
625 sq.m
1,600 sq.m
900 sq.m
परिमिती = एकूण खर्च ÷ दर = 1,800 ÷ 15 = 120 m. बाजू = 120 ÷ 4 = 30 m. क्षेत्रफळ = 30 × 30 = 900 sq.m.
एका आयताची लांबी 20% ने वाढवली आणि रुंदी 20% ने कमी केली, तर त्याच्या क्षेत्रफळात कोणता बदल होईल?
काहीही बदल होणार नाही
4% ने घट होईल
4% ने वाढ होईल
2% ने घट होईल
समजा लांबी=10, रुंदी=10 (क्षेत्रफळ=100). नवीन लांबी=12, नवीन रुंदी=8 (क्षेत्रफळ=96). म्हणून 100 - 96 = 4% ने घट होईल.
एक 'T' आकाराची बहुभुज आकृती दोन आयतांपासून बनली आहे: वरचा आडवा आयत 12 cm × 3 cm आणि खालचा उभा आयत 8 cm × 4 cm आहे, तर संपूर्ण 'T' आकृतीचे एकूण क्षेत्रफळ किती?
68 sq.cm
64 sq.cm
72 sq.cm
60 sq.cm
वरच्या आयताचे क्षेत्रफळ = 12 × 3 = 36 sq.cm. खालच्या आयताचे क्षेत्रफळ = 8 × 4 = 32 sq.cm. एकूण क्षेत्रफळ = 36 + 32 = 68 sq.cm.
एका त्रिकोणाचा पाया दुप्पट केला आणि उंची निम्मी (अर्धी) केली, तर त्याच्या नवीन क्षेत्रफळात काय बदल होईल?
क्षेत्रफळ दुप्पट होईल
क्षेत्रफळ निम्मे होईल
क्षेत्रफळ तेवढेच (समान) राहील
क्षेत्रफळ चारपट होईल
नवीन क्षेत्रफळ = (1/2) × (2b) × (h/2) = (1/2) × b × h, म्हणजेच क्षेत्रफळात कोणताही बदल होणार नाही.
एका आयताची लांबी 15 cm असून त्याचा कर्ण 17 cm आहे, तर त्या आयताची परिमिती किती सेमी असेल?
44 cm
46 cm
48 cm
50 cm
पायथागोरस प्रमेयानुसार: रुंदी = √(17² - 15²) = √(289 - 225) = √64 = 8 cm. परिमिती = 2 × (15 + 8) = 46 cm.
24 cm × 18 cm आकाराच्या आयताकृती कागदातून जास्तीत जास्त मोठ्या आकाराचा चौरस कापून वेगळा केला, तर उरलेल्या कागदाचे क्षेत्रफळ किती असेल?
108 sq.cm
324 sq.cm
144 sq.cm
96 sq.cm
एकूण क्षेत्रफळ = 24 × 18 = 432 sq.cm. सर्वात मोठा चौरस = 18 × 18 = 324 sq.cm. उरलेले क्षेत्रफळ = 432 - 324 = 108 sq.cm.
एका काटकोन त्रिकोणाच्या बाजू 6 cm, 8 cm आणि 10 cm आहेत. तर 10 cm लांबीच्या कर्णावर टाकलेल्या शिरोलंबाची (उंचीची) लांबी किती असेल?
5.2 cm
4.5 cm
5.0 cm
4.8 cm
त्रिकोणाचे क्षेत्रफळ = (1/2) × 6 × 8 = 24 sq.cm. कर्णावर उंची h घेतल्यास: (1/2) × 10 × h = 24 -> 5h = 24 -> h = 4.8 cm.
एका चौरसाकृती मैदानाचे क्षेत्रफळ 2 हेक्टर (2 Hectares) आहे, तर त्या मैदानाभोवती 1 फेरी मारल्यास किती अंतर पार करावे लागेल?
400√2 m
400√2 m (किंवा 565.6 m)
800 m
600 m
2 हेक्टर = 20,000 sq.m. बाजू = √20,000 = 100√2 m. परिमिती = 4 × 100√2 = 400√2 m (≈ 565.6 m).
एका आयताची परिमिती 100 m आहे. जर त्याची लांबी रुंदीपेक्षा 10 m ने जास्त असेल, तर त्या आयताचे क्षेत्रफळ किती चौ.मी. असेल?
600 sq.m
500 sq.m
625 sq.m
550 sq.m
लांबी + रुंदी = 50 m आणि लांबी - रुंदी = 10 m. म्हणून लांबी = 30 m, रुंदी = 20 m. क्षेत्रफळ = 30 × 20 = 600 sq.m.
एका समभुज त्रिकोणाची एक बाजू आणि एका चौरसाची एक बाजू समान आहे. जर चौरसाचे क्षेत्रफळ 144 sq.cm असेल, तर त्या समभुज त्रिकोणाची परिमिती किती?
48 cm
24 cm
36 cm
42 cm
चौरसाची बाजू = √144 = 12 cm. त्रिकोणाची बाजू देखील 12 cm आहे. त्रिकोणाची परिमिती = 3 × 12 = 36 cm.
60 m × 40 m आकाराच्या आयताकृती मैदानाच्या मधोमध लांबी व रुंदीला समांतर परस्परांना काटकोनात छेदणारे 3 m रुंदीचे दोन रस्ते आहेत, तर दोन्ही रस्त्यांचे एकूण क्षेत्रफळ किती?
300 sq.m
291 sq.m
309 sq.m
282 sq.m
रस्त्यांचे क्षेत्रफळ = (60 × 3) + (40 × 3) - (3 × 3) = 180 + 120 - 9 = 291 sq.m.
एका चौरसाचा कर्ण 10√2 cm आहे, तर त्या चौरसाची परिमिती आणि क्षेत्रफळ अनुक्रमे किती असेल?
40 cm आणि 100 sq.cm
20 cm आणि 100 sq.cm
40 cm आणि 200 sq.cm
30 cm आणि 150 sq.cm
चौरसाचा कर्ण = बाजू × √2 = 10√2 -> बाजू = 10 cm. परिमिती = 4 × 10 = 40 cm. क्षेत्रफळ = 10 × 10 = 100 sq.cm.
एका बहुभुज आकृतीच्या (L-आकाराच्या) बाजू अनुक्रमे 10 cm, 4 cm, 6 cm, 6 cm, 4 cm आणि 10 cm आहेत, तर या आकृतीची एकूण परिमिती किती?
36 cm
44 cm
38 cm
40 cm
सर्व बाजूंची बेरीज = 10 + 4 + 6 + 6 + 4 + 10 = 40 cm.
एका आयताचे क्षेत्रफळ एका चौरसाच्या क्षेत्रफळाएवढेच आहे. जर चौरसाची बाजू 18 cm आणि आयताची लांबी 27 cm असेल, तर आयताची परिमिती किती?
72 cm
78 cm
84 cm
68 cm
चौरसाचे क्षेत्रफळ = 18 × 18 = 324 sq.cm. आयताची रुंदी = 324 ÷ 27 = 12 cm. आयताची परिमिती = 2 × (27 + 12) = 78 cm.
एका त्रिकोणाचा पाया 20% ने वाढवला आणि उंची 10% ने वाढवली, तर त्याच्या क्षेत्रफळात किती टक्के वाढ होईल?
32% वाढ
30% वाढ
28% वाढ
35% वाढ
सूत्र: x + y + (xy/100) = 20 + 10 + (200/100) = 30 + 2 = 32% वाढ.
एका आयताकृती भिंतीची लांबी 10 m आणि उंची 4 m आहे. भिंतीमध्ये 2 m × 1.5 m चा एक दरवाजा आणि 1 m × 1 m च्या दोन खिडक्या आहेत. उरलेल्या भिंतीला ₹30 प्रति चौ.मी. दराने रंग देण्याचा खर्च किती येईल?
₹1,110
₹1,200
₹1,050
₹990
भिंतीचे क्षेत्रफळ = 10 × 4 = 40 sq.m. दरवाजा = 2 × 1.5 = 3 sq.m. 2 खिडक्या = 2 × (1 × 1) = 2 sq.m. रंगवायचे क्षेत्रफळ = 40 - (3 + 2) = 35 sq.m. खर्च = 35 × 30 = ₹1,050.
5 cm बाजू असलेले 4 लहान चौरस जोडून एक मोठा चौरस तयार केला, तर त्या मोठ्या चौरसाची परिमिती आणि चारही लहान चौरसांच्या एकत्रित परिमितीतील फरक किती असेल?
30 cm
40 cm
20 cm
50 cm
4 लहान चौरसांची एकत्रित परिमिती = 4 × (4 × 5) = 80 cm. मोठ्या चौरसाची बाजू = 10 cm -> परिमिती = 4 × 10 = 40 cm. फरक = 80 - 40 = 40 cm.
एका समभुज त्रिकोणाची उंची 6√3 cm आहे, तर त्या त्रिकोणाची परिमिती किती सेमी असेल?
36 cm
18 cm
24 cm
42 cm
समभुज त्रिकोणाची उंची = (√3/2) × बाजू = 6√3 -> बाजू = 12 cm. परिमिती = 3 × 12 = 36 cm.
एका समलंब चौकोनाच्या (Trapezium) समांतर बाजू अनुक्रमे 14 cm आणि 22 cm असून त्यांतील लंबरूप अंतर (उंची) 10 cm आहे, तर त्याचे क्षेत्रफळ किती?
360 sq.cm
140 sq.cm
220 sq.cm
180 sq.cm
समलंब चौकोनाचे क्षेत्रफळ = (1/2) × (समांतर बाजूंची बेरीज) × उंची = (1/2) × (14 + 22) × 10 = 18 × 10 = 180 sq.cm.
एका आयताची लांबी 25 m आणि रुंदी 16 m आहे. या आयताच्या क्षेत्रफळाएवढेच क्षेत्रफळ असणाऱ्या चौरसाची परिमिती किती मीटर असेल?
64 m
80 m
82 m
100 m
आयताचे क्षेत्रफळ = 25 × 16 = 400 sq.m. चौरसाचे क्षेत्रफळ = 400 -> बाजू = √400 = 20 m. चौरसाची परिमिती = 4 × 20 = 80 m.
